UWAGA! Zmiana rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.
I. Zasady ogólne
Znowelizowane przepisy wejdą w życie 11 stycznia 2027r. Najważniejszą zmianą jest wprowadzenie maksymalnych dopuszczalnych temperatur w pomieszczeniach pracy oraz na otwartej przestrzeni.
Ogólną zasadą pozostaje obowiązek zapewnienia w pomieszczeniach pracy temperatury odpowiedniej do rodzaju wykonywanej pracy tj. metod pracy i wysiłku fizycznego niezbędnego do jej wykonania, chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają.
W obecnym stanie prawnym funkcjonuje § 30 wspomnianego rozporządzenia, regulujący najniższe dopuszczalne temperatury w pomieszczeniach pracy, tj.:
- nie niższą niż 14 °C
- nie niższą niż 18 °C - w pomieszczeniach pracy, w których jest wykonywana lekka praca fizyczna oraz w pomieszczeniach biurowych
II. Co wprowadza nowy § 30a Rozporządzenia? Maksymalne temperatury na stanowisku pracy:
W pomieszczeniach pracy należy zapewnić temperaturę:
- nie wyższą niż 35 °C – chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają,
Przy pracach wykonywanych na otwartej przestrzeni, związanych z wysiłkiem fizycznym, powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet,
- nie wyższą niż 32 °C - chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają.
III. Wprowadzenie kryterium warunków atmosferycznych:
Prace w pomieszczeniach pracy oraz na otwartej przestrzeni nie mogą być wykonywane w czasie, w którym temperatura, z uwagi na warunki atmosferyczne, przekracza wspomniane wyżej wartości tj. 35° C / 32° C
Pojawił się więc bezwzględny zakaz świadczenia pracy po przekroczeniu tych temperatur, uzależniony jedynie od panujących warunków atmosferycznych!
IV. Nowe obowiązki pracodawcy – punkty graniczne temperatury:
W przypadku gdy ze względu na warunki atmosferyczne temperatura:
- przekroczy 28 °C,
- przekroczy 25 °C - przy pracach związanych z wysiłkiem fizycznym, powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet,
pracodawca ma obowiązek:
- zapewnić odpowiednie rozwiązania techniczne obniżające lub ograniczające wzrost tej temperatury, chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają, lub
- zastosować odpowiednie rozwiązania organizacyjne minimalizujące wpływ temperatury na zdrowie pracowników
Co istotne, w przypadku przekroczenia powyższych wartości granicznych temperatur (25 / 28 °C) nie ma znaczenia czy praca jest świadczona na otwartej przestrzeni czy w pomieszczeniach.
Powyższe rozwiązania muszą być uzależnione od warunków i specyfiki pracy. W przypadku rozwiązań technicznych obniżających temperaturę lub ograniczających jej wzrost możliwość ich zastosowania uzależniono od względów technicznych.
V. Prace na otwartej przestrzeni:
Gdy temperatura z uwagi na warunki atmosferyczne przekroczy 25 °C, podczas prac wykonywanych na otwartej przestrzeni, pracodawca jest obowiązany zastosować odpowiednie rozwiązania organizacyjne minimalizujące wpływ temperatury na zdrowie pracowników, uzależnione od warunków i specyfiki pracy. Po wejściu przepisów w życie stanie się to obowiązkiem pracodawcy niezależnie od wydatku energetycznego ponoszonego przez pracownika.
VI. Zasady wprowadzenia odpowiednich rozwiązań organizacyjnych:
Wspomniane rozwiązania organizacyjne pracodawca ustala po konsultacji
z pracownikami w ramach komisji BHP (w przypadku gdy zatrudnia on powyżej 250 osób).
Jeżeli u danego pracodawcy nie została powołana komisja BHP, to rozwiązania organizacyjne pracodawca ustala w ramach konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami w trybie art. 23711a Kodeksu pracy oraz po zasięgnięciu opinii lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami.
Po zakończeniu konsultacji pracodawca informuje pracowników w sposób przyjęty
u danego pracodawcy o ustalonych rozwiązaniach organizacyjnych.
VII. Wyjątki od stosowania przepisów o maksymalnej dopuszczalnej temperaturze:
1. Przepisów o maksymalnej dopuszczalnej temperaturze nie stosuje się
w odniesieniu do pracy:
- w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii;
- w ruchu ciągłym;
- w transporcie i w komunikacji;
- w zakładowych strażach pożarnych i w zakładowych służbach ratowniczych;
- przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób;
- w rolnictwie i hodowli.
2. Maksymalnej dopuszczalnej temperatury nie stosuje się także przy wykonywaniu prac koniecznych ze względu na ich użyteczność społeczną
i codzienne potrzeby ludności, w szczególności w:
- gastronomii;
- zakładach hotelarskich;
- jednostkach gospodarki komunalnej;
- zakładach opieki zdrowotnej i innych placówkach służby zdrowia przeznaczonych dla osób, których stan zdrowia wymaga całodobowych lub całodziennych świadczeń zdrowotnych;
- jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej oraz jednostkach organizacyjnych wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej zapewniających całodobową opiekę;
- zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, oświaty, turystyki
i wypoczynku;
3. Ponadto nie dotyczą one także:
- funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz żołnierzy (jako osób pełniących czynną służbę wojskową).
VIII. Podsumowanie:
W związku z nadchodzącymi zmianami apelujemy do pracodawców o odpowiednio wczesne przygotowanie się do nowych regulacji. Konieczne będzie dostosowanie warunków pracy, procedur oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy do wymagań wynikających z rozporządzenia. Szczególne znaczenie ma wdrożenie skutecznych rozwiązań organizacyjnych oraz – w miarę możliwości – technicznych, które pozwolą ograniczyć negatywny wpływ wysokich temperatur na zdrowie pracowników.
Dbałość o właściwe warunki pracy w okresach upałów to nie tylko obowiązek prawny, ale również istotny element odpowiedzialnego zarządzania personelem oraz budowania bezpiecznego środowiska pracy.
