Konferencja „Umowa o pracę czy cywilnoprawna? Granice elastyczności zatrudnienia. Rola PIP w ochronie pracowników.”
Konferencja „Umowa o pracę czy cywilnoprawna? Granice elastyczności zatrudnienia. Rola PIP w ochronie pracowników.”
Dnia 9 czerwca 2026 r. w Auli Wydziału Matematyki Uniwersytetu w Białymstoku odbyła się konferencja pt. „Umowa o pracę czy cywilnoprawna? Granice elastyczności zatrudnienia. Rola PIP w ochronie pracowników.”. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Okręgowy Inspektorat Pracy w Białymstoku we współpracy z Wydziałem Prawa Uniwersytetu w Białymstoku, pod patronatem honorowym Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Włodzimierza Czarzastego.
Uroczyste otwarcie i wystąpienia inauguracyjne
Konferencję otworzyli Jego Magnificencja prof. dr hab. Mariusz Popławski, Rektor Uniwersytetu w Białymstoku, dr Kamila Bezubik, Prodziekan Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku ds. rozwoju, w imieniu dr hab. Artura Olechno prof. UwB, Dziekana Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku oraz dr Karol Łapiński, p.o. Okręgowy Inspektor Pracy w Białymstoku.
Podczas wystąpień inauguracyjnych goście zwrócili uwagę na potrzebę wypracowania rozwiązań zapewniających odpowiedni poziom bezpieczeństwa socjalnego pracowników z poszanowaniem swobody obrotu gospodarczego oraz interesów przedsiębiorców. Podzielili się przy tym własnymi doświadczeniami w tym obszarze.
Dr Karol Łapiński odczytał list skierowany do uczestników wydarzenia przez Marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego, Patrona Honorowego wydarzenia.
W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele organów administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości, służb mundurowych, partnerów społecznych PIP (w tym organizacji pracodawców i związków zawodowych), środowisk akademickich, pracodawców oraz pracownicy Państwowej Inspekcji Pracy i Uniwersytetu w Białymstoku.
Głos zabrali również: Wicemarszałek Województwa Podlaskiego Wiesława Burnos, Wiceprezydent Białegostoku Marek Masalski, Prezes Sądu Apelacyjnego w Białymstoku Sędzia Marek Szymanowski, Prezes Izby Rzemieślniczej i Przedsiębiorczości w Białymstoku Robert Łupiński oraz Przewodniczący Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych Województwa podlaskiego Jarosław Niczewski.
Prezentacje merytoryczne – od teorii po praktykę
Część merytoryczna konferencji stanowiła przegląd kluczowych zagadnień związanych z tematyką wydarzenia.
Jako pierwszy wystąpił Główny Inspektor Pracy Pan Marcin Stanecki. Jego prezentacja pt. „Rola inspektora pracy w świetle zmiany ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy dotyczącej umów cywilnoprawnych obowiązujących od 8 lipca 2026 r.” poświęcona była przede wszystkim nowym instytucjom wprowadzanym przez nowelizację ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, jak polecenia inspektora pracy, decyzje i pozwy okręgowego inspektora pracy o ustalenie istnienia stosunku pracy oraz interpretacje indywidualne Głównego Inspektora Pracy w zakresie stosowania przepisów prawa pracy dotyczących ustalenia, czy przedstawiony we wniosku zainteresowanego podmiotu stosunek prawny stanowi stosunek pracy w rozumieniu art. 22 § 1 Kodeksu pracy. Pan Inspektor przedstawił także wnioski płynące z kontroli Państwowej Inspekcji Pracy w zakresie zawierania umów cywilnoprawnych oraz podkreślił konieczność zachowania „zdroworozsądkowego” podejścia w ocenie poszczególnych stanów faktycznych, związanych z wyborem formalno-prawnych podstaw świadczenia pracy.
Następnie, p.o. Okręgowy Inspektor Pracy w Białymstoku dr Karol Łapiński wygłosił referat pt. „Czynności kontrolno-nadzorcze OIP w Białymstoku w zakresie umów o pracę i umów cywilnoprawnych”, w którym skupił się na omówieniu głównych obszarów stwierdzanych przez inspektorów pracy naruszeń prawa pracy, tj. nieuprawnionym zastępowaniu umów o pracę umowami cywilnoprawnymi, oraz nie wypłacaniu czy zaniżaniu „zleceniobiorcom” wynagrodzenia w wysokości minimalnej stawki godzinowej. Pan Inspektor odniósł się również do administracyjnego charakteru części nowych uprawnień Państwowej Inspekcji Pracy, które od 8 lipca 2026 r. wprowadza ustawa z dnia 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw. Można ogólnie założyć, że mają one odciążyć wymiar sprawiedliwości przy jednoczesnej, skuteczniejszej ochronie praw pracowniczych.
W dalszej kolejności wystąpiła dr hab. Iwona Sierocka, prof. UwB. Jej prezentacja pt. „Cechy stosunku pracy w ujęciu teoretycznym” poświęcona była przede wszystkim omówieniu podstawowych elementów stosunku pracy, tj. ciągłość, podporządkowanie, określone miejsce i czas oraz osobiste wykonywanie pracy na rzecz i pod kierownictwem pracodawcy. Przy tym Pani Profesor szczególnie zwróciła uwagę na aspekt podporządkowania, którego forma zmienia się w obliczu zachodzących zmian technologicznych.
Pierwszą część Konferencji zakończyła prezentacja dr. Tomasza Kałużnego Sędziego i Wiceprezesa Sądu Rejonowego w Białymstoku, pt. „Wybrane aspekty praktyczne postępowania sądowego w sprawach z zakresu prawa pracy”, w której przedstawił on dane statystyczne dotyczące najczęstszych kwestii spornych wynikających ze stosunku pracy w obowiązującym stanie prawny. Otóż najczęściej sprawy te dotyczą wynagrodzenia za pracę, formy rozwiązania umowy o pracę czy też równego traktowania w zatrudnieniu. Pan Sędzia wyraził nadzieję, że nowe uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy pozwolą odciążyć wymiar sprawiedliwości, borykający się z problemem przewlekłości toczących się postępowań.
Po przerwie dr hab. Krzysztof Walczak, prof. UW omówił temat „Prawno-praktyczna przyszłość stosunków pracy w Polsce i Unii Europejskiej”. W swoim wystąpieniu koncentrował się głównie na rosnącym udziale nowych form zatrudnienia w poszczególnych krajach europejskich, co związane jest m.in. z globalizacją czy zmianą mentalności młodych pokoleń. Zdaniem Pana Profesora dominacja umów cywilnoprawnych i B2B w części sektorów gospodarki stanowi duże wyzwanie społeczne i może utrudniać ochronę praw pracowniczych.
Kolejnym tematem były „Ubezpieczenia społeczne w przypadku zatrudnienia pracowniczego i niepracowniczego”. Pani Ewa Siwik – Kierownik Inspektoratu ZUS w Łomży, w przystępny i kompleksowy sposób omówiła zakres ochrony ubezpieczeniowej i uprawnienia do świadczeń z ich tytułu. Zwróciła również szczególną uwagę na obowiązek lub dobrowolność podlegania konkretnym ubezpieczeniom zależnie od formy zatrudnienia. Porównała także koszty ponoszone przez ubezpieczonego i płatnika w przypadku zatrudnienia pracowniczego i niepracowniczego oraz wskazała na główne wyzwanie systemu ubezpieczeń społecznych jakimi są zmiany demograficzne i zróżnicowanie form zatrudnienia.
W przedostatnim wystąpieniu zatytułowanym „Różnice zatrudnienia pracowniczego i niepracowniczego w rozumieniu przedsiębiorców”, Pan Jarosław Antychowicz – Prezes Izby Przemysłowo-Handlowej w Białymstoku, wskazał na znaczenie argumentów ekonomicznych przy wyborze form zatrudnienia. Wyraził przy tym nadzieję, że organy administracji publicznej oraz pracodawcy i pracobiorcy podejdą do problemu tego wyboru w odpowiedzialny sposób, szukając jak najlepszych rozwiązań z poszanowaniem obu stron.
W formie zdalnej odbył się ostatni wykład dr. Błażeja Mądrzyckiego z Uniwersytetu Śląskiego, radcy prawnego, Wiceprzewodniczącego Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych, pt. „Perspektywa związkowa zatrudnienia na podstawie umów o pracę i umów cywilnoprawnych”, który wskazał na konieczność szybszego dostosowywania przepisów prawa pracy do zachodzących w Polsce i w Europie zmian społeczno-gospodarczych. Zdaniem Pana Przewodniczącego kluczowe jest przy tym eliminowanie skrajności, w tym w zakresie form zatrudnienia, celem znalezienia optymalnych rozwiązań, chroniących obie strony stosunku pracy.
Panel dyskusyjny – wymiana doświadczeń
Zwieńczeniem konferencji był panel dyskusyjny moderowany przez Krzysztofa Grabowskiego – p.o. Zastępcę Okręgowego Inspektora Pracy w Białymstoku. Ta część konferencji była okazją do wymiany poglądów i doświadczeń przedstawicieli instytucji publicznych, organizacji pracodawców, związków zawodowych oraz świata nauki. W dyskusji udział wzięli: dr Błażej Mądrzycki z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, radca prawny, Wiceprzewodniczący OPZZ, dr hab. Krzysztof Walczak, prof. Uniwersytetu Warszawskiego, dr Tomasz Kałużny Sędzia i Wiceprezes Sądu Rejonowego w Białymstoku, dr hab. Iwona Sierocka, prof. Uniwersytetu w Białymstoku oraz dr Karol Łapiński p.o. Okręgowy Inspektor Pracy w Białymstoku.
W dyskusji głos zabrali również uczestnicy wydarzenia, zadając pytania Panelistom oraz dzieląc się swoimi refleksjami i doświadczeniami na temat różnic w zatrudnieniu pracowniczym i niepracowniczym.
Podsumowanie i podziękowania
Konferencja okazała się ważnym forum rozmów i wymiany wiedzy na temat wyzwań, przed którymi stoi współczesny rynek pracy, w kontekście podstaw świadczenia pracy zarobkowej. Wiele miejsca poświęcono roli Państwowej Inspekcji Pracy w ograniczaniu nadużywania umów cywilnoprawnych, w tym po nadaniu jej od 8 lipca 2026 r. nowych uprawnień w tym zakresie. Organizatorzy serdecznie dziękują wszystkim prelegentom, panelistom oraz uczestnikom za aktywny udział i cenny wkład merytoryczny. Wyrażamy nadzieję, że poruszone zagadnienia przyczynią się do wypracowania lepszych rozwiązań prawnych i praktycznych, a w konsekwencji do tworzenia bardziej sprawiedliwego środowiska pracy.
Konferencja odbyła się w formie hybrydowej, łączącej udział stacjonarny z możliwością uczestnictwa online, co przyczyniło się do zwiększenia jej zasięgu i dużego zainteresowania ze strony licznych uczestników. Obecne były również media regionalne, które relacjonowały jej przebieg, przybliżając odbiorcom poruszane tematy.
Linki poniżej:
Zachęcamy do wysłuchania audycji Polskiego Radia Białystok gdzie Gościem Dnia był dr Karol Łapiński p.o. Okręgowy Inspektor Pracy w Białymstoku
➡ Gość Dnia Polskiego Radia Białystok
❗Serdecznie zapraszamy do obserwacji naszych profilów w mediach społecznościowych:
FACEBOOK ➡https://www.facebook.com/profile.php?id=61579814736542
X ➡ https://x.com/oip_bialystok
Galeria
